Zebranie PKMFM FIL/IDF odbyło się w Lublinie w ramach IV EUROFORUM POLSKIEGO MLECZARSTWA (Lublin 19-23.05.2011).
W zebraniu oprócz członków Komitetu wzięli udział uczestnicy EUROFORUM, w tym kadra kierownicza polskich zakładów mleczarskich
oraz wyższych uczelni o profilu mleczarskim, przedstawiciele organizacji reprezentujących producentów i przetwórców mleka w Polsce,
a także firm współpracujących z mleczarstwem ( w sumie ok. 60 osób z czego 47 złożyło podpisy na załączonej do sprawozdania liście obecności).
Zebraniu przewodniczył Zastępca Przewodniczącego Komitetu Antoni Stelmaszyński wice-prezes Spółdzielni Mleczarskiej w Gostyniu.
Na wstępie Przewodniczący Stelmaszyński powitał zebranych oraz poinformował o przyczynach nieobecności przewodniczącego PKMFM FIL/IDF profesora dr hab. Andrzeja Babuchowskiego, który z uwagi na spiętrzenie prac strony rządowej w związku ze zbliżającym się terminem objęcia przez Polskę prezydencji w UE był zmuszony pozostać w Brukseli.
Następnie Przewodniczący przedstawił zebranym program spotkania, w którym zaproponował aby planowany wcześniej wykład profesora Babuchowskiego został w skrócie omówiony przez Marka Murawskiego - sekretarza Komitetu, a następnie rozszerzony przez niego o omówienie aktualnej sytuacji na rynku mleka. Powyższe propozycje zmian programu spotkania zostały zaakceptowane jednomyślnie.
W związku z powyższym w pierwszej części wystąpienia pan Marek Murawski przedstawił w skrócie aktualny stan w odniesieniu do dwóch zagadnień:
- Propozycje Komisji Europejskiej w ramach tzw. Pakietu Mlecznego.
- Kierunki Modyfikacji Wspólnej Polityki Rolnej UE.
Ad 1. Projekt Komisji UE zaprezentowany 09.12.2010 bazuje głównie na propozycjach odnoszących się do relacji pomiędzy producentami a przetwórcami mleka (kontrakty) oraz do wzmocnienia siły negocjacyjnej producentów mleka przy ustalaniu ceny skupu mleka (poprzez umożliwienie negocjacji cenowych przez organizacje reprezentujące producentów mleka). Pierwotna koncepcja została utworzona po konsultacjach Komisji Europejskiej z tzw. Grupą Wysokiego Szczebla, która z kolei bazowała na konsultacjach w poszczególnych krajach członkowskich UE. W lutym b.r. powstał projekt tzw. raportu Nicholsona z Parlamentu UE, który różni się od projektu Komisji m.in. wysokością limitu krajowej produkcji dla negocjacji przez organizacje producentów (20 % krajowej produkcji a nie 33% jak w projekcie Komisji) oraz wprowadzeniem zasady, że producent może we wszystkich krajach członkowskich wymagać kontraktu z odbiorcą mleka, a także że w kontrakcie nie może być klauzuli wyłączności sprzedaży do jednego odbiorcy. Jednocześnie zgłoszono około 300 poprawek do projektu. Plenarne posiedzenie Parlamentu UE jest planowane na 4 lipca 2011.
Ad 2. Projekt Komisji dotyczący Wspólnej Polityki Rolnej UE (WPR) przedstawiono do konsultacji w listopadzie 2010. Oparty jest on na trzech priorytetach: zachowaniu żywotności (opłacalności) produkcji żywności, zrównoważonym zarządzaniu naturalnymi zasobami/zagadnienie ochrony klimatu oraz zbilansowanym rozwoju terytorialnym.
W połowie lutego b.r. przedstawiony został na Komitecie d.s. Rolnictwa Parlamentu Europejskiego tzw. raport Dessa, który różni się od projektu pierwotnego m.in. tym że część instrumentów z filaru 1 (roczne płatności bezpośrednie oraz środki rynkowe) mają być przetransferowane do filaru 2 (wieloletnie środki na rzecz rozwoju obszarów wiejskich), a także propozycją aby w środkach rynkowych wprowadzić wsparcie zarządzania ryzykiem w oparciu o budżety krajowe a nie unijne. Zostało zgłoszonych koło 1300 uwag i poprawek do projektu. Prezydencja węgierska w dniu 17 marca b.r. przedłożyła podsumowanie i wnioski wsparte przez większość Rady UE, przy proteście kilku krajów członkowskich. Plenarne posiedzenie Parlamentu UE planowane jest na początku czerwca.
W drugiej części wystąpienia Marek Murawski przedstawił sytuację na rynku mleka i przetworów mlecznych w oparciu o materiały (wykresy) zebrane przez Europejskie Stowarzyszenie Mleczarstwa (EDA) i przedstawione na posiedzeniu zarządu EDA w kwietniu b.r. Omówione zostały m.in. następujące zagadnienia :
- dostawy mleka surowego w UE w 3 ostatnich latach w kontekście odchodzenia od kwotowania mleka („miękkie lądowanie”),
- zmiany w produkcji mleka w najważniejszych mleczarskich krajach świata w 2010/2009,
- ceny mleka surowego w UE 15 i UE 12 (w układzie 12 miesięcznym) oraz w całej UE w latach 2001-2011,
- produkcja i ceny podstawowych artykułów mleczarskich w UE w latach 2008-2011
- ceny światowe artykułów mleczarskich w latach 2004-2011
- zmiany konsumpcji masła OMP i sera w ostatnich latach
- dane dotyczące wielkości oraz głównych kierunków eksportu i importu na światowym rynku produktów mleczarskich w ostatnich latach.
W podsumowaniu aktualna sytuacja została przedstawiona jako w miarę opłacalna z punktu widzenia cen światowych oraz ustabilizowana po burzliwych wahaniach w 2007-2009 r, co stwarza szanse rozwoju mleczarstwa w najbliższym okresie, zwłaszcza w kontekście rosnącego popytu światowego (wzrost populacji ludzi, nowe rynki zbytu zwłaszcza w Azji, przy nadal dużej chłonności rynku rosyjskiego) oraz np. wobec kryzysu i braku symptomów odrodzenia się takich producentów mleka jak Ukraina (rekompensowanej jednak skutecznie wzmożoną aktywnością eksportową Białorusi).
Po prezentacji obu zagadnień odbyła się dyskusja, w której poruszono m.in. następujące problemy:
- Pan Rafał Stachura - Lubelski Związek Hodowców Bydła i Producentów Mleka podkreślił rolę hodowców w łańcuchu mlecznym (producent, przetwórca, handel) zwracając jednocześnie uwagę na zróżnicowaną pozycję konkurencyjną polskich producentów mleka w kontekście drastycznie rosnących kosztów pasz (rosnące ceny zbóż), co jest szczególnie istotne dla dużych gospodarstw bazujących na zakupie pasz.
- Pan Krzysztof Banach wice-prezydent Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka poinformował zebranych o działaniach Funduszu Promocji Mleka w odniesieniu do bezpośredniego wsparcia konsumpcji mleka w Polsce (50% środków Funduszu wspiera program wspierania konsumpcji przez dzieci „szklanka mleka”), potwierdził szybkie wzrosty kosztów pasz (o 45% wyższe w 2011 r. w odniesieniu do 2010 r.) oraz odniósł się do nieuczciwych praktyk oraz nadmiernych zysków supermarketów w sytuacji zagrożenia utraty opłacalności produkcji mleka w Polsce.
- Pan Szczepan Skomra dyrektor ZPM Radom SM Mlekpol zwrócił uwagę na fakt, iż polskie mleczarstwo nie wykorzystuje szans jakie stwarza rynek rosyjski, zaapelował o jednakowe traktowanie przetwórców przy rozdziale środków z Funduszu promocji mleka oraz podkreślił że rolnictwo nie powinno być traktowane tak jak inne dziedziny gospodarki w duchu pełnego liberalizmu i że istnieje konieczność działań zmierzających do ograniczenia nieuzasadnionych marż w handlu.
- Przewodniczący spotkania Antoni Stelmaszyński poinformował o działaniach podejmowanych w sprawie relacji handlowych przetwórca-handel, m.in. o spotkaniu w tej sprawie z ministrem rolnictwa Markiem Sawickim.
- Marek Murawski zwrócił uwagę, że bezpośrednie próby prawnego ograniczenia marż handlowych są natychmiast odbierane w Polsce (a także w UE) jako zamach na swobodę w handlu, natomiast mogłyby i powinny być prowadzone prace nad ustawowym ograniczeniem nieuczciwych praktyk w handlu na wzór ustaw w niektórych krajach członkowskich (Czechy, Węgry). Takie działania były przez stronę rządową obiecywane w kontekście zaistniałej dekoniunktury (w II połowie roku 2009 i na początku 2010) na światowym i krajowym rynku mleka.
Po zakończonej dyskusji Przewodniczący podziękował członkom PKMFM FIL/IDF oraz pozostałym uczestnikom IV EUROFORUM POLSKIEGO MLECZARSTWA obecnym na spotkaniu za ich udział w zebraniu plenarnym oraz zamknął zebranie.
|